Kaptan olmak zorlaşıyor

 

Denizcilik Müsteşarlığı, Gemiadamları Yönetmeliği’nde yapacağı değişiklik ile kaptan ve baş mühendis olmak için gerekli olan deniz hizmet sürelerini uzatacak. Yılsonunda yürürlüğe girecek bu uygulama ile gemi zabitlerinin denizde çalışma sürelerinin de uzatılması hedefleniyor.

Denizcilik eğitimi ve yeni değişiklikler ile ilgili PERŞEMBE ROTASI’nın sorularını yanıtlayan   Deniz Ulaştırması Genel Müdürü Kaptan Özkan Poyraz, “Türkiye’de Denizcilik Eğitiminin İyileştirilmesi Projesi kapsamında Avrupa Birliği’nden sağlanan 2 milyon euro simülatör ve deniz güvenlik eğitimlerinin eğitilmesi için harcanacak. Projeye yılsonunda başlanacak” dedi.

“Lise çağında denizcilik mesleği öğreniminin zaten yaş ile ilgili pedagojik sorunları varken, denizcilik eğitimi için gerekli araç-gereç ve eğiticiden yoksun lise düzeyindeki okulların kontrolsüzce açılması ayrı bir sorundur.”        

•      STCW 2010’un getirdiği yenilikler ne zaman yürürlüğe girecek?       

STCW 2010 değişiklikleri 2012 yılında yürürlüğe girecek. Bununla birlikte, bu değişikliklerden önce İdare tarafından düzenlenmiş belgelere tekrar geçerlik kazandırılması, değişikliklerden önce eğitime başlamış öğrencilerin durumlarına ilişkin hususlar için geçiş hükümleri sözleşmede yer alıyor.

•      Zabit yeterlikleri arasında 24 ay olan deniz hizmetinin 36 aya çıkarılacağı belirtiliyor, bu konuda Müsteşarlığın bir çalışması var mı? Eğer varsa ne zaman yürürlüğe girer?

            STCW sözleşmesi kapsamında, dünya deniz ticaret filolarındaki uygulamalar gözönüne alındığında, yeterlik yükseltmeleri için, süre yönünden minimum kriterleri uygulayan bir ülkeyiz. Bu sebeple, vardiya zabitliğinden I.zabitliğe olan yükselme süresini Gemiadamları Yönetmeliği’nde yapmayı planladığımız değişiklikle dünyadaki uygulamalara paralel olarak bir miktar uzatacağız. Bu uygulama STCW 2010 kapsamında Gemiadamları Yönetmeliği’nde yapacağımız değişiklikle birlikte bu yılsonuna kadar yürürlüğe girecek.

Geçmişte öğrencim olan bir kişi geçenlerde benden bir yardım istedi, denizi bırakarak yeni bir iş kuracağını belirttiğinde kendisine neden denizi bıraktığını sordum. Öğrencim, ‘Hocam 5 yıldır kaptanlık yapıyorum, 32 yaşındayım ve artık denizi bırakmanın zamanı geldi’ şeklinde yanıt verince, terfi süresi konusunda aldığımız kararın kendimce bir doğrulamasını da yapma imkânı buldum.

     Böyle bir uygulama,  sektördeki zabitan eksikliğindeki sıkıntıya olumlu mu yoksa olumsuz mu etki yapacaktır?

            STCW sözleşmesi minimum süreleri belirliyor. Asgari kriterlerin üzerindeki her türlü uygulama bir taraf devlet olarak idaremizin düzenlemesine bırakılmıştır. Mevcut durumda 24 ay deniz hizmeti ile 1.zabit/2.makinist yeterliği alan vardiya zabit ve makinistleri, zaten hemen gemilerde 1. zabit/2.makinist olarak çalışacak kadro bulamamaktadırlar.  Örnek olarak, 1. zabit yeterliğine sahip olmalarına rağmen 1-2 yıl daha vardiya zabiti olarak çalışmaya devam etmektedir. Kaldı ki deneyim yoğunluğu gerektiren bu meslekte, teorik olarak 5 yıl içinde gemi kaptanı/baş mühendisi olma imkanı bulunmaktadır ki, bu ne idare olarak bizim ne de donatanların onaylayabileceği bir durumdur. Yapılacak düzenleme ile vardiya zabiti/makinisti olarak bekleme süresi uzayacak, 1. zabitlik/2.makinistlik yeterliğindeki sayısal fazlalık azalacak, Kaptanlık yeterliğine terfi süresi uzayacak, böylelikle en üst yeterlik belgesine ulaşmak isteyen zabitlerin denizde çalışma süresi artacaktır.           

•      Her ilde bir denizcilik lisesi ve meslek yüksek okulu açılıyor. Müsteşarlık bu konuda neler düşünüyor, bu denizcilik eğitimi için iyi mi yoksa kötü mü?

            Lise çağında denizcilik mesleği öğreniminin zaten yaş ile ilgili pedagojik sorunları varken, denizcilik eğitimi için gerekli araç-gereç ve eğiticiden yoksun lise düzeyindeki okulların kontrolsüzce açılması ayrı bir sorundur. Eğitim araç gereçlerinin temini zaman içerisinde giderilebilmekle beraber, öğretmen sorunu çok büyüktür. Bu sorunun temel kaynağı, deniz ulaştırma işletme, gemi makinaları veya güverte lisans eğitimini tamamlamış olan denizcilik alanı öğretmen adaylarının alması gereken pedagojik formasyon eğitimidir. Yetkili kurumlar Fen Edebiyat Fakültesi dışındaki mezunlara pedagoji formasyonu eğitimleri açmamaktadır. Bu eğitimi almayanlardan ise Kamu Personeli Seçme Sınavından (KPSS) 65 ve üstü yüksek puanlar alınması istenmektedir. Konu Milli Eğitim Bakanlığı uhdesinde olup, sorunun çözümünün bakanlık tarafından yapılacak düzenlemelerle çözüleceğini ümit etmekteyiz.  Kısacası lise düzeyinde denizcilik okulu açılmasına karşı olmamız söz konusu değildir fakat “donatılmış okul” okuldur.

•      Açılan her okul gerekli donanımları yerine getirebiliyor mu ve Müsteşarlıktan onay alabiliyor mu?

            Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullar ile Yüksek Öğrenim Kurulu’na bağlı önlisans ve lisans düzeyinde denizcilik eğitimi veren okulların izleme ve değerlendirme faaliyetleri, MEB ve YÖK ile Müsteşarlığımız arasında imzalanan protokollerle oluşturulmuş izleme ve değerlendirme komiteleri tarafından takip edilmektedir. Bu okullar, Müsteşarlığımız tarafından oluşturulmuş internet tabanlı bir otomasyon sistemi ile takip ediliyor. Bu sistemde, okulun araç gereç durumu, eğiticilerin nitelikleri, kalite sistemi, bu okulların izleme ve değerlendirme faaliyetlerini yapacak tetkikçiler, izleme ve değerlendirme sonuçları, okulların yetkileri, öğrenci kayıt ve takip işlemleri internet üzerinden yapılmakta ve takip edilmektedir. Gerekli kriterleri yerine getiren okullar yetki alabiliyor ancak hala izleme ve değerlendirme faaliyetleri devam eden ve yetki alamamış okullar da bulunmaktadır.

•      Eğitmen sıkıntısı hala devam ediyor. Denizci öğretmenlerin eğitimi için AB’den sağlanan 2 milyon euroluk proje hayata geçirilebildi mi?

            Müsteşarlığınızın Türkiye – AB Katılım Öncesi Mali İşbirliği kapsamında yer alan TR 10 IB TR 02 eşleştirme numaralı “Türkiye’de Denizcilik Eğitiminin İyileştirilmesi” Projesi onaylanmıştır. Bu yılsonuna doğru başlaması planlanmaktadır. Ancak yeni denizci öğretmenlerin yetiştirilmesi bu proje kapsamında değildir. Daha çok, simülatör veya deniz güvenlik eğitimlerini veren “eğiticilerin eğitimi” bu proje kapsamında ele alınacaktır.

•      Danıştay’ın kararıyla makine mühendisleri ve meslek yüksek okulu mezunlarına sağlanan intibak eğitiminin önü kesilmiş oldu. Kaç öğrenci bu haktan yararlanabildi?

            Müsteşarlığımız tarafından, Danıştay karar tarihinden önce bu haktan yararlanarak eğitime başlamış öğrencilerin kazanılmış haklarının korunmasına yönelik çalışma yapılmaktadır. Bu süreç tamamlandıktan sonra bu haktan faydalanarak yeterlik belgesi alan kişiler hakkında istatistki bilgi verilmesinin daha sağlıklı olacağı kanaatindeyim.

•      Her yıl Gemiadamları Yönetmeliği’nde değişikliğe gidiliyor. Aspirin tedaviler ile denizcilik eğitimine çözümler aranıyor. Geniş kapsamlı ve kalıcı bir eğitim yönetmeliği hazırlanamaz mı?

            Aslında, yürürlükte olan Gemiadamları Yönetmeliği ve Eğitim Sınav Yönergesi, STCW 78 Sözleşmesi’ne tam olarak uyum sağlamaktadır. STCW 78 Sözleşmesi 2010 değişikliklerinin de ulusal mevzuatımıza eklenmesi ile bu yönde bir sıkıntı kalmayacaktır. Ancak ne olursa olsun, denizcilik eğitimi, bu eğitimi veren kurumların izleme ve değerlendirme faaliyetleri ile ilgili mevzuatın hazırlanırken, ilgili Anayasa Mahkemesi ve Danıştay kararlarının etkisi kesinlikle gözardı edilmemelidir.

•      Türk armatörlerin artık büyük tonaja geçtiği görülüyor. Filodaki 3.000 GT altı gemi sayısı her geçen gün azalırken, bu yeterlilikte eğitim veren kurumların ve mezun sayısı artıyor. Böylelikle meslek lisesi ve meslek yüksek okullarından mezun olan veya olacak öğrencilerin çalışabileceği alanlar daralıyor. Bu konuda Müsteşarlık ne gibi bir çözüm üretebilir?

            Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullar ile YÖK’e bağlı önlisans düzeyinde eğitim veren meslek yüksekokullarından mezunların lisans düzeyindeki mezunlar ile aynı yeterlik belgesi almaları ve 3.000 GT üzeri gemilerde vardiya zabitliği yetkisi verilmesi, mahkeme kararları nedeniyle mümkün değildir. Bununla birlikte bu gemiadamları, Gemi Trafik Hizmetleri Operatörlüğü, Liman Devleti Kontrolü Uzmanı gibi kadrolarda istihdam edilebilmektedir. Müsteşarlık olarak gemilerde çalışma fırsatı bulamayan gemiadamlarına bu şekilde istihdam şansı yaratabilmekteyiz.

•      Öğrencilerin en büyük sıkıntısı staj.  Armatörlere bu konuda ne gibi çağrınız olabilir veya Müsteşarlık gemilere stajyer zorunluluğu getirebilir mi?

            Müsteşarlığımız tarafından yayınlanan Gemilerin gemiadamları ile donatılmasına ilişkin mevzuat kapsamında, stajyer istihdam eden gemilerde, diğer personelden indirim yapma imkanı bulunmaktadır. Armatörlerimizin bu durumu gözönüne alarak stajyer alması özendirici bir tedbirdir. Gemierde stajyer bulundurma zorunluluğu getirilmesi şu an için uygulamaya koymaya taraf olduğumuz bir yöntem değildir. Armatörlerimiz, ileride bünyesinde çalıştıracağı gemiadamlarını öğrenciyken stajyer olarak gemilerinde çalıştırmaya başlaması, geleceğe yatırımdır. Herkesin bu konuya bu açıdan bakması gerekmektedir.

•      Denizcilik meslek liseleri ile meslek yüksek okullarından mezun olanların aynı ehliyetlere sahip olmasını nasıl değerlendiriyorsunuz? Meslek lisesi mezunlarına önerileriniz nelerdir?

            Milli Eğitm Bakanlığına bağlı okullardan mezun olanlar ile meslek yüksekokulu mezunlarının aynı yeterliği almaları konusunda, her ne kadar STCW 78 Sözleşmesinde belirtilen eğitim ve deniz stajı gerekleri karşılansa da bazı sorunlar vardır. Daha lise çağındaki gençlerin, ergenlik çağında uğraşacakları pek çok psikolojik ve sosyal hususlar varken, gemilerde yönetici düzeyinde görev yapmaları için gerekli eğitimleri almaları ve bunu mesleki ve ruhsal olarak içselleştirmelerinde aksaklıklar yaşanmaktadır.  Bu konuda bir düzenleme yapılabilir. Biz yine de MEB’e bağlı okullardan mezun olanların meslek yüksekokullarında eğitime devam etmelerini öneririz.

•      Danıştay’ın aldığı karardan sonra, intibak eğitimi ile ehliyet almaya hak kazanan makine mühendislerinin belgelerinin Müsteşarlıkta bekletildiğine dair şikayetler geliyor? Bunun bir gerekçesi var mıdır?

            Esasen, gerek makine ve gemi inşa mühendislerinin gerekse, meslek yüksekokulu mezunlarının alacakları STCW 78 Sözleşmesine uygun tamamlama eğitimleri ile yeterlik sahibi olabilmeleri Müsteşarlık tarafından mevzuata konulmuştur.  Ancak, Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi ve İTÜDEFAMED  tarafından açılan dava sonucunda bu kişilerin yeterlik alabilmelerinin önü kapanmıştır. Durum bu halde iken, bu kişilere yeterlik belgesi verilmemesi konusunda Müstaşarlık aleyhine şikayette bulunulmasına anlam veremiyorum. Müsteşarlığın, başka bir eğitim kurumu tarafından açılan dava sonucunda Mahkeme tarafından verilen kararı uygulamak dışında yapacak bir uygulaması bulunmamaktadır. Gemiadamı veya gemiadamı adaylarımızın şikayet mercii mahkemeler ve yapacakları iş ise açılan davalara müdahil olmaktır.  Bununla birlikte, mahkeme kararı tarihinden önce eğitime başlayan öğrencilerin kazanılmış haklarının korunmasına yönelik bir mevzuat hazırlanması için Müsteşarlığımız tarafından çalışmalar yürütülmektedir.

MURAT ERDOĞAN

 
 
 
 

13 Yorum

 
  1. faruk diyor ki:

    peki siz neden denizi bıraktınız gayet gençsiniz … hem hizmet bitimine 10 gün kala yasa çıkarsa o insana yazık değil mi? hizmetini 20 ay olarak başladı ve 10 gün sonra 2. kaptan olacaktı fakat yasa çıktı 15 ay daha çalışacak 10 günle hakkı elinden alındı … sizce böyle bir uygulama adil mi olur … empati yapın …

  2. eser diyor ki:

    benim kişisel görüşüm 1.zabit ve kaptan ve vardiya zabıtlarının ehliyetlerin yükseltilmesinde oluşacak süreye kıyasla fakülterde ve yüksekokullarde okuyan ögrencilerin atamalarının 2 sene ile aynı kalması buna karşın 2 senelik meslek yüksekokulu ögrencilerine uzakyol ehliyeti tanınması ve ehliyet de atama sürelerinin fakültelere nazaran 3 sene olması kişisel görüşüm olarak daha mantıklı gelmekte ve fakülte ve meslek yüksekokulu ögrencileri arasındaki adaletsizligi önleyecegi görüşündeyim bunun dışında meslek liseli ögrencilerin mezuniyet sonrası ehliyetlere bakıldıgında 3000 kw lik ehliyet alan makine ögrencisi geminin özelligine göre 10000 dwt luk gemilere kadar çıkmakla birlikte aynı liseden mezun olan güverte ögrencisi aldıgı 3000 grs ehliyetle ancak 4500 dwt tonluk gemilere çıkabilmektedir aradaki fark düşünüldügünde burda da bir tezat oluştugu kaldıkı su an armatörlerin büyük tonaja geçmeleri sebebiyle vardiya zabıtlarının ehliyetlerinin en azından 4000 grs ton’a çıkarılması benim açımdan daha mantıklı gelmektedir.bununla birlikte meslek liselerindeki eksik ögretim görevlileri sebebiyle ögrenciler eksik bilgilerle donatılmakta ve buda açık denizde güvenlik açıgına sebeb olmaktadır..
    nacizane fikirlerim bunlardır ..
    iyi çalışmalar saygılarımla.

  3. ramazan diyor ki:

    merhaba burdaki yazida denizcilik fakültesi mezunlarının atanması için kpss den 65 almaları gerekıyor dıye yazmıs fakat ben onu 75 olarak biliyorum hangisi doğrudur ? ben denizcilik fakültesi mezunuyum denizcilik meslek liselerinde öğretmen olmak istiyorum kpss 2011 kpss10 puanım 73 acaba yazabilirmiyim?

  4. barboros diyor ki:

    mehaba
    yapılan çalışmalar güzel de denizci olmayı zorlaştırma çalışmaları ne zaman başlıyacak tı acaba..
    iyi çalışmalar.

  5. sailor001 diyor ki:

    12 ay hizmeti tamamlayanların bu uygulamalardan muf olacağını duydum ne kadar doğru acaba??

  6. ali diyor ki:

    ben balıkesir üniv. Bandırma myo gemi inşaatı ögrencisiyim. gemide denize çıkabilir miyim ve kaptanlığa gecebilir miyim cevaplarınızı bekliyorum…..

    • Murat Erdoğan diyor ki:

      Kaptan olmak için Güverte veya Deniz Ulaştırma Mühendisliği okumanız gerekiyor. Gemi İnşaa Fakültesi okuyanlar, eksik saatleri tamalayarak makine mühendisi olarak gemilere çıkabiliyorlar. Fakat 2 yıllık Gemi İnşatı okuyanlara ehiliyet verilip verilmediğini okul idaresinden öğrenebilirsiniz… Ya da Gemiadamları Yönetmeliği’nin Makine zabiti veya sınırlı makine zabiti olmak için istenen şartlara bakabilirsiniz..

  7. yuksel diyor ki:

    Denizcilik fakultesi mezunalarına, örn: Deniz Ulaştırma İşletme Müh. bölümü için MEB branş öğretmenliği hakkı tanıyor “Denizcilik / Gemi yönetimi ve kaptanlığı” tek şartı var pedegojik eğitim sertifikası almış olmak. Ama ne yazık ki üniversiteler bu bölüm için kontenjan açmıyor / vermiyor.

    Durum vahim çünkü konuştuğum bir çok Denizcilik meslek lisesi müdürü meslek öğretmeni bulamadıklarından yakınıyor. MEB en son 2011 öğretmen atamalarında yaklaşık 20 kişilik kontenjan ayırmış fakat sadece 2 kişi müraacat edip 2 kişi kazanmış.
    Bu çelişkili durumu MEB ile üniversiteler veya YÖK arasında çözmelidir.

    Kaptan Murat bey’in de deiği gibi MEB denizcilik meslek lisesi açıyor ama eğitmeni yok, eğitmen açığını gidermeye çalışıyor fakat ünv.ler formasyon vermiyor.

    Not: formasyon olmadan ihtiyac halinde formasyonsuz öğretmen ataması 75′dir.

  8. necati pamuk diyor ki:

    iyi günler.benim 2 ay hizmetim kaldı baş mühendis yeterliliğini almama.sanırım en çok bizim gibilere zarar verecek bu yasa.acaba geçiş için bir düzenleme yapılamazmıydı?

  9. erol diyor ki:

    yukardaki varna ve bilimsel denizcilik sistemi nasıl ve ne hakka esnetebliyor. ayrıca bu kanu nasıl bir kanunsa imo yu tanımadan keyfi uygulama yapabiliyor ımo’da 3000kw yok bu turk işi imo yorumlaması madem bu kanun var domınıc yeterliliğni dünyada kac ülke tanıyor neden gürcü tanınmıyorda gürcüstandan dominic ehliyetiyle sistem denliniyor anlaş tarihi cok manidar 05.agustos 2011 bu taslaktan haberi varmıydı bu firmanın yazık bu ne biliyormusunz önce denizcilik fakültelerine haksızlık ya 1 yıl hazırlık 5 yıl okuyan enayi yada sistemi delip burdan avantaj ve rant elde edenler cok akıllı bu iş mahkemeden döner ve dönmeli yok öyle uyanıklık sistem böyle deyip yırtmakta olmaz işinize geldmi esneten beyler düzeltin ozaman işine geldimi kanun rant’a geldimi sistem yazıklar olsun allah büyük

  10. ali diyor ki:

    bütün samimiyetimle soruyorum kıyı emniyetin pilot motoruna bile 2.kpt ehliyetli denizcilik fakültesi zorunluluğu aranırken aynı şekilde pilotluk kılavuz kapt. meslek yüksek veya deniz meslek lisesinden hiç gemi hizmetleri operatörü veya liman devlet kontrolu hiç duyan gören bilen varmı varsa sayıları kaç tane ve oranı nedir . ayrıca özkan bey ortaköy deniz meslek lisesinde bildiğim kadarıyla ders vermişti şimdi egitim ve tesisat eksikliğinden bahsediyor . ozaman egitimciliğinide sorgulaması gerekiyor. kaldiki o okuldan bir sürü uzak yol kpt ve baş mühendis var birde bu sistemi delen okullar hakkında ne düşünüyor özellikle taslak gündeme gelmeden batumdaki okulla anlaşma yapıp dominic ehliyetiyle bu acıgı ranta cevirmeye calışanlarla ilgili nasıl bir tetbir alıcaklar merakla izlemekteyim bu dominic ehliyetine dünyada kac ülke denklik vermektedir lütfen sorun cvp bekliyoruz .

    • mehmet diyor ki:

      İskelede palamarcı olarak çalışan vatandaş ilgili kursu, sınavı ve stajı tamamladıktan sonra Antwerp Kanal’da pilotluk yapıyor. Adam bizzat kendisi anlattı nasıl pilot oduğunu. İlgili makamlara çöreklenmiş olan fakülte mezunlarının yağlı devlet kapısı olması sebebi ile pilot botu kaptanlığında dahi (Pilot botunu sevk eden kişiye kaptan diye hitap etmek ne kadar doğrudur? Bu da ayrı bir gülünç konudur :D ) gözlerinin olması, farklı durumlardaki farklı söylem ve eylemleri ile kendi kendileri ile tezata düşmeleri hem kendileri hem ülkemiz adına trajikomik, acınası bir durumdur. Alınan eğitimin ya da diplomanın kalitesi/seviyesi gelişmiş ülke insanı olmaya yetmiyor. Zihniyet gelişmedikçe …

  11. hasan diyor ki:

    her zamanki gibi saçmalık a.k birşeyi değiştirmeden 1 yıl durun kurslara gitmekten kurs manyagı olduk gelıyoruz 2 ayımız var ondada hangı evrakla ugrasıcagımızı sasırıyoruz bırde elden evrak al götur getır..müsteşarlıkta oturun keyfınıze o yle olması bu boyle olsun az bırazda denızcıye hızmet edın armatorlerı kenera koyup

 

Yorum yazın